Segregacja odpadów
Jak segregować odpady w Polsce — aktualny przewodnik
Pięć pojemników, różne zasady w różnych gminach i zmieniające się przepisy — co gdzie wyrzucać.
System pięciu pojemników — podstawy
Od 2017 roku w Polsce obowiązuje ujednolicony system segregacji oparty na pięciu frakcjach oznaczonych kolorami. Rozporządzenie Ministra Środowiska z 29 grudnia 2016 r. określa minimalny standard, który gminy mogą rozszerzać o dodatkowe wymagania lokalne.
| Kolor pojemnika | Frakcja | Co wrzucamy |
|---|---|---|
| Niebieski | Papier | Gazety, kartony, opakowania papierowe (bez tłustych) |
| Zielony | Szkło | Butelki, słoiki (bez ceramiki, luster, szyb) |
| Żółty | Metale i tworzywa sztuczne | Butelki PET, puszki, folie, opakowania wielomateriałowe |
| Brązowy | Bioodpady | Obierki, resztki jedzenia, liście, skoszona trawa |
| Czarny/szary | Odpady zmieszane | To, czego nie można przypisać do żadnej innej frakcji |
Co naprawdę nie wchodzi do pojemnika na papier
Papier tłusty — np. pudełka po pizzy z tłuszczem — nie nadaje się do recyklingu. Włókna celulozowe zanieczyszczone tłuszczem nie mogą być ponownie przetworzone i trafiają do odpadów zmieszanych. Podobnie: paragony termiczne zawierają bisfenol A i powinny trafiać do zmieszanych.
Uwaga: Zasady konkretnej gminy mogą się różnić od ogólnopolskiego standardu. Zaktualizowane regulaminy są dostępne na stronach urzędów miast i gmin lub na stronach podmiotów odbierających odpady.
Szkło — jedna frakcja czy dwie?
Większość gmin stosuje jeden pojemnik na szkło zmieszane. Część — szczególnie w większych miastach — utrzymuje oddzielne pojemniki na szkło białe (bezbarwne) i kolorowe. W Krakowie i Warszawie w wielu lokalizacjach dostępne są pojemniki z podziałem na kolory. Warto sprawdzić, jakie pojemniki stoją w pobliżu.
Do szkła nie wrzucamy: ceramiki, porcelany, luster, szyb okiennych, żarówek, szkła żaroodpornego (np. naczynia Pyrex). Te materiały mają inny skład i nie można ich przetopić razem ze szkłem opakowaniowym.
Tworzywa sztuczne — co z wielomateriałowymi opakowaniami
Opakowania wielomateriałowe — takie jak kartony po mleku czy soku (tzw. Tetra Pak) — trafiają do żółtego pojemnika. Zawierają papier, aluminium i tworzywo sztuczne, ale są przeznaczone do odzysku w specjalistycznych instalacjach. Przed wyrzuceniem warto je zgnieść, aby zajmowały mniej miejsca.
Butelki PET po napojach wyrzucamy bez nakrętki tylko wtedy, gdy gmina tego wymaga. Niektóre zakłady przetwórcze preferują butelki z zakrętkami — sprawdź wymagania lokalne.
Bioodpady — kompostowanie w bloku
Brązowy pojemnik na bioodpady to stosunkowo nowa frakcja w polskim systemie. Obowiązek jej oddzielnego zbierania wszedł w życie 1 stycznia 2021 r. Do bioodpadów trafiają: obierki warzyw i owoców, skorupki jajek, fusy z kawy i herbaty, resztki jedzenia (bez mięsa i nabiału w wielu gminach — sprawdź lokalnie), skoszona trawa, liście.
Nie trafia do bioodpadów: mięso, kości, nabiał (w większości gmin), chusteczki higieniczne, jednorazowe serwetki papierowe.
Odpady problemowe — gdzie je zanieść
Nie wszystkie odpady mieszczą się w pięciu pojemnikach. Do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK) należy zanieść m.in.:
- zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny (AGD, elektronika),
- baterie i akumulatory,
- leki przeterminowane (przyjmują też apteki),
- farby, lakiery, rozpuszczalniki,
- opony (do 4 sztuk rocznie, w wielu gminach bezpłatnie),
- meble i odpady wielkogabarytowe.
Adresy PSZOK w swojej gminie znajdziesz na stronie urzędu lub na portalu Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
Najczęstsze błędy przy segregacji
Badania przeprowadzone przez różne instytucje wskazują na kilka powtarzających się błędów: wrzucanie zafoliowanych gazet do papieru (folia trafia do tworzyw sztucznych), wyrzucanie szkła żaroodpornego do szkła opakowaniowego, oraz mieszanie brudnych opakowań z czystymi. Opakowania nie muszą być wysterylizowane, ale warto je przepłukać, aby zapobiec powstawaniu odorów i zanieczyszczeniu innych surowców.
Aktualne poziomy recyklingu wymagane przez UE i dane o recyklingu w Polsce publikuje Główny Inspektorat Ochrony Środowiska.
Linki do weryfikacji zasad lokalnych
Pozostałe artykuły
